Έρευνα κατέδειξε ότι μια σύντομη στιγμή επίγνωσης μέσα σε μια πολυάσχολη μέρα δεν τελειώνει εκείνη τη στιγμή, αλλά μπορεί να αλλάξει και την ψυχική κατάσταση αρκετές μέρες αργότερα. Η κοινή ερευνητική ομάδα από το Georgia Tech, το North Georgia University και το Stanford University παρακολούθησε 264 φοιτητές για 8 εβδομάδες και διαπίστωσε ότι το όφελος της ημέρας κατά την οποία αυξανόταν το επίπεδο ενσυνειδητότητας οδηγούσε σε βελτίωση της ψυχικής υγείας τρεις μέρες αργότερα και διαρκούσε έως και τέσσερις ημέρες. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Mindfulness στις 7 Ιουλίου.
Τέσσερις φορές την ημέρα, παρακολουθώντας σε πραγματικό χρόνο τον νου
Η ερευνητική ομάδα χώρισε τους συμμετέχοντες σε δύο ομάδες. Το μισό συμμετείχε σε ένα πρόγραμμα εκπαίδευσης ενσυνειδητότητας διάρκειας 8 εβδομάδων, ενώ το υπόλοιπο μισό ήταν ομάδα ελέγχου αναμονής, που περίμενε το πρόγραμμα. Το χαρακτηριστικό βρισκόταν στον τρόπο μέτρησης. Οι συμμετέχοντες κατέγραφαν σε πραγματικό χρόνο, μέσω εφαρμογής σε smartphone, τέσσερις φορές την ημέρα, το δικό τους επίπεδο ενσυνειδητότητας και δείκτες ψυχικής υγείας όπως η κατάθλιψη και το στρες, καθώς και τους ψυχολογικούς παράγοντες που παρεμβάλλονται μεταξύ τους. Δεν επρόκειτο για ερωτηματολόγια που συγκεντρώνονται μία φορά την ημέρα για να τα θυμηθούν· παρακολουθούσε με ακρίβεια πώς κινείται ο νους μέσα στη ροή της καθημερινότητας. Με βάση αυτά τα συγκεντρωμένα ημερήσια δεδομένα, η ερευνητική ομάδα εξέτασε τη σειρά και τη δομή αιτιότητας με την οποία η ενσυνειδητότητα επηρεάζει την ψυχική υγεία.
Την επόμενη μέρα της επίγνωσης, ο νους ησύχασε
Η επίδραση φάνηκε με χρονική απόσταση. Την επόμενη ημέρα κατά την οποία το επίπεδο ενσυνειδητότητας ήταν υψηλότερο, μειώθηκαν οι παρελκυστικές σκέψεις των συμμετεχόντων και η γνωστική παρεμβολή. Η παρελκυστική σκέψη σημαίνει κατάσταση όπου μένει κανείς κολλημένος στο να ξαναγυρίζει την ίδια ανησυχία, χωρίς να μπορεί να το αφήσει. Η γνωστική παρεμβολή σημαίνει κατάσταση όπου παρεμβάλλονται ανεπιθύμητες σκέψεις και δεν μπορεί να εστιαστεί κανείς στο έργο που κάνει τώρα. Καθώς αυτές οι δύο πλευρές υποχώρησαν, την τρίτη μέρα βελτιώθηκαν οι συνολικοί δείκτες ψυχικής υγείας. Η ροή αυτή δεν σταμάτησε στην ίδια ημέρα και συνέχισε έως και τέσσερις ημέρες.
Το κλειδί ήταν η μείωση της γνωστικής παρεμβολής
Το σημείο στο οποίο εστίασε η ερευνητική ομάδα ήταν ποιος από τους πολλούς ψυχολογικούς παράγοντες οδηγεί τις αλλαγές. Τα αποτελέσματα της ανάλυσης έδειξαν ότι η μείωση της γνωστικής παρεμβολής εμφανίστηκε ως ο ισχυρότερος δίαυλος που δημιουργεί θετικές μεταβολές. Πιο συγκεκριμένα, αντί η ενσυνειδητότητα να ανεβάζει άμεσα τη διάθεση, καθώς καταλαγιάζουν οι παρεμβατικές, εισβολείς σκέψεις που ανακατεύουν το μυαλό, δημιουργείται χώρος στον νου και, ως αποτέλεσμα, η ψυχική υγεία βελτιώνεται σε διάστημα μερικών ημερών. Με άλλα λόγια, η μελέτη έδειξε με δεδομένα τον τρόπο λειτουργίας της ενσυνειδητότητας που δεν είναι άμεσος αλλά σωρευτικός και εμφανίζεται με καθυστέρηση.
Μια σύντομη πρακτική αφήνει μακρύ απόηχο
Η παρούσα έρευνα φέρνει μια εικόνα διαφορετική από τη συμβατική πεποίθηση ότι πρέπει να κρατά κανείς την ενσυνειδητότητα για πολλή ώρα για να δει αποτέλεσμα. Ακόμη και μια σύντομη επίγνωση μέσα στη διάρκεια μιας ημέρας, αφήνει το αποτύπωμά της στον νου για αρκετές μέρες. Ωστόσο, το γεγονός ότι η επίδραση εξασθενεί έπειτα από περίπου τέσσερις ημέρες υποδηλώνει επίσης την ανάγκη για διαρκή επανάληψη. Επειδή τα αποτελέσματα αφορούν φοιτητές, αναμένεται να ακολουθήσουν μετέπειτα μελέτες που θα επεκτείνουν το δείγμα σε άλλες ηλικίες και διαφορετικά περιβάλλοντα ζωής. Στην έρευνα συμμετείχαν οι Paul Ferhagen του Georgia Tech, η Shelley Aikman του North Georgia University και ο Nilarm Lam του Stanford University.