Για όσους ζουν με χρόνιους πόνους στη μέση, οι επιλογές που τους είχαν δοθεί ως τώρα περιορίζονταν στα παυσίπονα και στα όρια γύρω από τη φυσικοθεραπεία. Η ερευνητική ομάδα του Ιατρικού Κέντρου της Βοστώνης στις ΗΠΑ (BMC) ανακοίνωσε κλινικά ευρήματα ότι ένα πρόγραμμα διαλογισμού ενσυνειδητότητας που εφαρμόζεται «πίσω από την οθόνη» βοήθησε να μειωθεί ο πόνος και η παρεμπόδιση στην καθημερινότητα για αυτούς τους ασθενείς. Τα αποτελέσματα αυτής της τυχαιοποιημένης δοκιμής σε 451 ενήλικες δημοσιεύθηκαν στο τεύχος της 29ης Ιουνίου του διεθνούς επιστημονικού περιοδικού JAMA Internal Medicine.
Αντί να εξαφανίσει τον πόνο, αλλάζει τον τρόπο που αντιδρούμε στον πόνο
Το όνομα του προγράμματος που σχεδίασαν οι ερευνητές είναι OPTIMUM. Ενσωματώνει την ιδέα ότι «στο χώρο της υγειονομικής περίθαλψης βελτιστοποιούμε τη θεραπεία του πόνου μέσω της ενσυνειδητότητας». Σύμφωνα με την ανακοίνωση του BMC, το πρόγραμμα αποτελεί μια προσαρμοσμένη μορφή της ευρέως γνωστής διαδικασίας με βάση την ενσυνειδητότητα για ανακούφιση από το στρες (MBSR), προσαρμοσμένη ώστε να ταιριάζει στη διαχείριση του πόνου. Οι συμμετέχοντες παρακολούθησαν εξ αποστάσεως συνεδρίες ομαδικής φροντίδας διάρκειας 120 λεπτών κάθε εβδομάδα για 8 εβδομάδες. Κάθε συνεδρία οδηγήθηκε από εκπαιδευμένο καθοδηγητή διαλογισμού και έναν γιατρό πρωτοβάθμιας φροντίδας, με ήπιες διατάσεις και ασκήσεις αναπνοής και επίγνωσης. Ο πυρήνας ήταν να βοηθήσει να αλλάξει η στάση απέναντι στην ίδια την αίσθηση του πόνου, αντί να επιχειρεί να σβήσει με τη βία τον πόνο ως τέτοιο.
Τυχαιοποιημένη σε 451 άτομα, με σημαντική βελτίωση στους δείκτες πόνου και καθημερινότητας μετά από έξι μήνες
Η κλινική δοκιμή οργάνωσε την πρόσληψη συμμετεχόντων από τρεις περιοχές, κατανέμοντάς τους σε ομάδα προγράμματος διαλογισμού 224 ατόμων και ομάδα συνήθους φροντίδας (usual care) 227 ατόμων. Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 52,1 έτη και οι γυναίκες αποτελούσαν το 70,5%. Στην πρωτογενή αξιολόγηση στο χρονικό σημείο των 6 μηνών χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα PEG (0-10) που εξετάζει τον πόνο, τη χαρά από τη ζωή και τις καθημερινές δραστηριότητες μαζί. Η ομάδα του διαλογισμού παρουσίασε μέση μείωση κατά 1,21 μονάδες, μεγαλύτερη βελτίωση από τη μείωση κατά 0,59 μονάδες στην ομάδα της συνήθους φροντίδας, και η διαφορά ανάμεσα στις δύο ομάδες ήταν στατιστικά σημαντική στα 0,62 μονάδες (P=.002). Ωστόσο, όπως ανέφερε η ίδια η εργασία, δεν επιτεύχθηκε το προκαθορισμένο «ελάχιστο κλινικά σημαντικό διαφοροποιητικό όριο (1 μονάδα)». Η βελτίωση συνεχίστηκε μέχρι το χρονικό σημείο της παρακολούθησης στους 12 μήνες.
Ομαδικός διαλογισμός με δυνατότητα αξίωσης, που χαμηλώνει το «κατώφλι» του ιατρείου
Το σημείο που ξεχωρίζει σε αυτή τη μελέτη δεν είναι τόσο το μέγεθος του αποτελέσματος όσο ο τρόπος μετάδοσης. Το πρόγραμμα διεξάγεται μέσω τηλεδιάσκεψης και, με τον γιατρό να συμμετέχει απευθείας στις συνεδρίες, αναγνωρίζεται ως επίσημη ομαδική ιατρική φροντίδα. Επιπλέον, έχει σχεδιαστεί ώστε να είναι δυνατή η ασφαλιστική χρέωση στο πλαίσιο του υπάρχοντος συστήματος ιατρικών τιμολογήσεων. Ακόμη κι αν οι ασθενείς δυσκολεύονται να μετακινηθούν ή δεν έχουν κοντά τους κλινική πόνου, μπορούν να συμμετέχουν από το σπίτι, πράγμα που σημαίνει ότι χαμηλώνει το «κατώφλι» για όσους συχνά αποκλείονταν από προγράμματα ενσυνειδητότητας. Η δρα Ναταλία Μορόνε (Natalia Morone), η οποία οδήγησε την έρευνα, δήλωσε: «Το πρόγραμμά μας δίνει στους ανθρώπους πρακτικές τεχνικές που μπορούν να χρησιμοποιούν ξανά και ξανά, για να αντιδρούν στον πόνο διαφορετικά». Στο πλαίσιο των προβληματισμών της ιατρικής πρακτικής για την επέκταση μεθόδων διαχείρισης του πόνου που δεν βασίζονται σε φάρμακα, τα συγκεκριμένα αποτελέσματα δείχνουν μια τάση κατά την οποία ο διαλογισμός διευρύνει τον ρόλο του ως μία ακόμη πτυχή της ιατρικής φροντίδας στο νοσοκομείο.