Ο ρυθμός με τον οποίο αναρρώνει το σώμα δεν είναι ο ίδιος με τον ρυθμό με τον οποίο επανέρχεται το μυαλό. Για τους ανθρώπους που έχουν βιώσει εγκεφαλικό, η κατάθλιψη έχει αποτελέσει επί μακρόν ζήτημα που επηρεάζει την ταχύτητα της αποκατάστασης. Η ερευνητική ομάδα του Δημοτικού Νοσοκομείου Τσινγκντάο (Qingdao Municipal Hospital) συγκέντρωσε και ανέλυσε οκτώ τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που εξέτασαν τι είδους επίδραση έχει η μείωση του στρες μέσω ενσυνειδητότητας (Mindfulness-Based Stress Reduction, MBSR) στην κατάθλιψη μετά από εγκεφαλικό και δημοσίευσε τα αποτελέσματα στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Psychiatry στις 8 Μαΐου 2026.
Από το 2012 έως το 2025, οκτώ μελέτες από τρεις χώρες
Οι μελέτες που συμπεριλήφθηκαν στην ανάλυση είναι οκτώ τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 2012 και 2025. Δύο ήταν από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μία από τη Σουηδία και πέντε από την Κίνα, με συνολικά 469 συμμετέχοντες. Από αυτούς, 233 έλαβαν πρόγραμμα ενσυνειδητότητας και 236 ήταν στην ομάδα ελέγχου. Τα προγράμματα πραγματοποιήθηκαν κυρίως σε ομαδική μορφή μία φορά την εβδομάδα για 8 εβδομάδες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις διήρκεσαν 6 εβδομάδες. Περιελάμβαναν εξάσκηση που βοηθά στο να παρατηρεί κανείς τη στιγμή του τώρα χωρίς κριτική: body scan (σάρωση σώματος), διαλογισμό ενσυνειδητότητας και ήπια γιόγκα. Πρώτος συγγραφέας είναι ο Γιονγκσενγκ Λι (Yongsheng Li) και από κοινού συγγραφείς οι Γινγκ Σαν (Ying Sun) και Σιρόυονγκ Μπο (Shirong Bo).
Οι βαθμολογίες για την κατάθλιψη μειώθηκαν σαφώς
Όταν αθροίστηκαν τα αποτελέσματα των οκτώ μελετών, η ομάδα που έλαβε το πρόγραμμα ενσυνειδητότητας είχε βαθμολογίες κατάθλιψης σημαντικά χαμηλότερες από την ομάδα ελέγχου (τυποποιημένη μέση διαφορά SMD=-0.96, 95% διάστημα εμπιστοσύνης -1.35~-0.58, P〈0.001). Πρόκειται για μέγεθος επίδρασης που δεν είναι μικρό στις έρευνες ψυχολογικών παρεμβάσεων.
Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα σημείωσε ότι δεν πρέπει να γίνουν δεκτές αυτές οι τιμές όπως είναι. Η ετερογένεια, που δείχνει τη διασπορά των αποτελεσμάτων μεταξύ των μελετών, ήταν αρκετά υψηλή (71.0%) και το 95% προβλεπτικό διάστημα, λαμβάνοντας υπόψη και μελλοντικές μελέτες, περιλάμβανε και κατεύθυνση χωρίς επίδραση, από -1.95 έως 0.03.
Το πού και το πότε έγινε το πρόγραμμα χώρισαν τα αποτελέσματα
Στις υπο-αναλύσεις, τα αποτελέσματα διέφεραν ανάλογα με τις συνθήκες. Στις μελέτες που πραγματοποιήθηκαν στην Ασία, φάνηκε ξεκάθαρη αποτελεσματικότητα (SMD=-1.27, P〈0.001), ενώ στις μη ασιατικές μελέτες δεν ήταν στατιστικά σημαντική (SMD=-0.31, P=0.17). Η ερευνητική ομάδα ανέφερε την πιθανότητα να έπαιξαν ρόλο οι διαφορές στο πολιτισμικό πλαίσιο, αλλά δήλωσε ότι δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα που να το έχουν ελέγξει άμεσα.
Διαφορετικά ήταν και τα αποτελέσματα ανά χρονική φάση. Όταν το πρόγραμμα ξεκίνησε αφού σταθεροποιηθεί η κατάσταση, παρατηρήθηκε επίδραση (SMD=-1.02, P〈0.001), αλλά όταν ξεκίνησε στην οξεία φάση, δεν υπήρξε στατιστικά σημαντική επίδραση (SMD=-0.80, P=0.14). Με άλλα λόγια, το πότε επιλέγεται να αντιμετωπιστεί το μυαλό με το πρόγραμμα μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα.
Η αξιολόγηση της βεβαιότητας των στοιχείων είναι «χαμηλή»
Η ερευνητική ομάδα αξιολόγησε τη συνολική βεβαιότητα των στοιχείων ως «χαμηλή». Λόγω των χαρακτηριστικών των ψυχολογικών παρεμβάσεων, ήταν δύσκολο να τυφλωθούν οι συμμετέχοντες και οι αξιολογητές, οπότε οι περισσότερες πρωτογενείς μελέτες αξιολογήθηκαν με υψηλό κίνδυνο μεροληψίας. Επιπλέον, υπάρχει μεγάλη ετερογένεια και ο αριθμός των μελετών περιορίζεται σε οκτώ, κάτι που μειώνει την ακρίβεια των εκτιμήσεων. Τέλος, επισημάνθηκε ότι οι περισσότερες δοκιμές δεν ανέφεραν αποτελέσματα από μακροχρόνια παρακολούθηση.
Ακόμη και στη χώρα μας, καταγράφονται προσπάθειες να εισαχθούν στην αποκατάσταση προγράμματα που αντιμετωπίζουν το μυαλό. Η παρούσα ανάλυση δείχνει αυτή τη δυνατότητα, αφήνει όμως ταυτόχρονα και ένα ακόμη σημείο: αν δεν σχεδιάσεις σε ποια χρονική στιγμή και σε ποιον θα εφαρμοστεί το πρόγραμμα, ενδέχεται να μην προκύψει το ίδιο αποτέλεσμα.
Για δημοσιογραφικές ερωτήσεις fare3041@naver.com
