Nhịp thở an tĩnh của Phật giáo nguyên thủy, tính liên kết của hiện hữu mà Kinh Hoa Nghiêm nói đến, phép quán pháp của Tây Tạng, thoại đầu của thiền ganhwa, và chánh niệm thấm vào đời sống thường ngày của người hiện đại. Các truyền thống thiền định vốn đi những con đường khác nhau từ lâu đã ngồi đối diện nhau dưới cùng một tên gọi: “Seon-myeong” (禪冥想).
Hiệp hội Dẫn đạo Thiền Hàn Quốc tổ chức diễn đàn dẫn đạo thiền Hàn Quốc tại Phòng hội quốc tế của Bảo tàng Lịch sử Văn hóa Phật giáo Hàn Quốc ở Seoul vào ngày 28 tháng 6 với chủ đề “Gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại, Thiền Minh”. Đây là sự kiện được chuẩn bị để kỷ niệm 11 năm thành lập hiệp hội. Hiệp hội có 31 tổ chức thiền định trong giới Phật giáo cùng tham gia, hiện do Hòa thượng Maga, Hòa thượng Jeonghye, Giám đốc điều hành chung là Viện trưởng Mahā-vipaśyanā Kim Yeol-kwon và Viện trưởng Viện Nghiên cứu MBSR Hàn Quốc An Hee-young đảm nhiệm. Phòng hội quốc tế ở Chogye-sa trong ngày hôm đó kín chỗ, không một chỗ trống vì các hội viên và những người liên quan đến tham dự để nghe giới thiệu nhiều ví dụ và truyền thống sẽ được công bố, và không khí còn nóng hơn bất kỳ cuộc họp nào khác.
“Cùng phổ biến Thiền Minh vì sự an bình của người dân”
Trưởng ban Tổng vụ của Tông Chogye là Hòa thượng Jinwoo cho biết thông qua bài diễn văn khích lệ do Tổng thư ký Bộ phận Tương lai Irgam của Phần hội đọc thay, ông đã theo đuổi định hướng Phật giáo giao tiếp với thế hệ trẻ và đồng hành cùng xã hội. Hòa thượng Jinwoo bày tỏ lòng biết ơn vì hiệp hội đã chọn và xây dựng “Thiền Minh” như thuật ngữ cốt lõi trong bộ giáo trình giảng dạy tích hợp, đồng thời nói rằng ông sẽ tiếp tục mạnh mẽ hơn nữa phong trào phổ biến Thiền Minh vì sự an bình của người dân trong tương lai.
Trong bài diễn văn chào mừng, đồng giám đốc Kim Yeol-kwon, viện trưởng Mahā-vipaśyanā, đánh giá rằng Hàn Quốc đã và đang phát triển thành một quốc gia có năng lực cạnh tranh tầm thế giới trong lĩnh vực K- Culture và AI, IT. Tiếp đó, ông tuyên thệ mong muốn hiệp hội trở thành một nền tảng mở để chia sẻ tầm nhìn của nhiều truyền thống tu tập và các phương pháp thiền định, đồng thời nói rằng đã đến thời điểm không chỉ giải quyết sự phát triển vật chất mà còn cùng giải quyết sự trưởng thành bên trong con người và vấn đề về hiện hữu.
Năm nhánh truyền thống tu tập vẽ nên một bản đồ duy nhất
Diễn đàn lần lượt giới thiệu năm truyền thống khác nhau. Do hạn chế về thời gian nên không thể giới thiệu chi tiết hơn các truyền thống sâu sắc, nỗi tiếc nuối của các diễn giả đã được chuyển thành các bài thuyết trình đầy nhiệt huyết làm kín thời gian buổi chiều.
Giám đốc giáo dục của Chogye-sa là Hòa thượng Hyeonam, trong bài “Thiền định của Phật giáo nguyên thủy và truyền thống Thượng tọa bộ (Theravāda)”, đã chỉ ra rằng Thiền Minh là con đường vừa ôm trọn tất cả các pháp tu trong lịch sử Phật giáo hơn 2.700 năm mà không loại trừ, vừa đáp ứng yêu cầu của thời hiện đại. Các đề xuất tiếp nối nêu rằng Thiền Minh phải kế thừa giá trị cốt lõi giữa việc bảo tồn truyền thống và thích ứng với thời hiện đại.
Giám đốc Trung tâm Seonmyeong Haein là Hòa thượng Jeonghye, trong chủ đề “Kinh điển Đại thừa và Thiền Minh — tập trung vào Kinh Hoa Nghiêm”, giải thích rằng không dừng lại ở việc hiểu bằng đầu óc thế giới Hoa Nghiêm nơi mọi hiện hữu liên kết với nhau, mà chính việc khiến con người trải nghiệm bằng thân và tâm chính là Thiền Minh. Câu nói ấn tượng là đây là con đường thực hành đồng thời trực giác giác ngộ của Thiền và sự nhận biết (awareness) trong thiền định.
Ông Kim Yeol-kwon, viện trưởng, thông qua “Thiền Minh Phật giáo Tây Tạng”, đã hệ thống hóa khái quát và đặc điểm của thiền Tây Tạng, truyền đạt câu chuyện của những người từng trải qua sự thay đổi trong đời sống nhờ thiền định, đồng thời nhấn mạnh việc thực hành con đường Trung đạo và tự soi xét bản thân thông qua kinh điển. Đặc biệt, trong lúc trình bày, ông Phó giám đốc Son Jeong-gon – người tham gia với tư cách là người đang làm việc ở vị trí hiện hành ngay đến hiện tại – cũng có mặt trong diễn đàn nên càng ấn tượng, vì tại chỗ có thể chào hỏi.
Ông Park Hee-seung, giám đốc Trung tâm chữa lành Thiền Minh, trình bày “Thiền ganhwa — Thiền Minh cần thiết trong thời đại AI”, giới thiệu tuyến thoại (hwadu). Ông nhấn mạnh rằng khi thiền ganhwa Hàn Quốc vừa tạo sự hài hòa với nhiều phương pháp thiền khác nhau, vừa tiếp nối nét đặc sắc của jikji và don’ o-seon, thì thiền Minh của Hàn Quốc chính là thứ xứng đáng được gọi là “Thiền K”.
Ông An Hee-young, viện trưởng Viện Nghiên cứu MBSR Hàn Quốc, trong chủ đề “Gặp gỡ giữa truyền thống và hiện đại, Thiền Minh (Seon Meditation)”, đã xem xét điểm giao nhau giữa Thiền Minh và các chương trình chánh niệm hiện đại. Ông kết lại bài phát biểu bằng lời nhắc rằng nhiều cách diễn giải khác nhau là điều tự nhiên; thay vì cố xóa đi khác biệt, cần nhìn thẳng vào nguyên nhân khiến sự khác biệt phát sinh và giao tiếp một cách bình đẳng.
“Thiền Minh không phải một phương pháp tu tập riêng lẻ, mà là khái niệm tích hợp”
Trong phần thảo luận tổng hợp tiếp theo, các ý kiến hội tụ rằng Thiền Minh không chỉ hướng tới một tông phái hay phương pháp tu tập cụ thể. Thiền Minh là khái niệm tu tập tích hợp bao quát từ Phật giáo nguyên thủy, Đại thừa, Phật giáo Sun, Phật giáo Tây Tạng, cho đến thiền định hiện đại. Tiếp đó là đề xuất rằng, bên cạnh việc thiết lập hệ thống tu tập, cũng cần cùng nỗ lực đưa Thiền Minh đến với thế giới thông qua nghiên cứu học thuật và giao lưu quốc tế.
Hiệp hội Dẫn đạo Thiền Hàn Quốc là tổ chức được thành lập với mục tiêu phổ biến thiền định và phát triển văn hóa thiền lành mạnh. Hiệp hội đã đào tạo hơn 1.000 người dẫn đạo thiền và triển khai nhiều hoạt động khác nhau. Họ đã thực hiện các dự án như biên soạn giáo trình thiền định tích hợp, vận hành Học viện thiền định, đào tạo người tu tập và người dẫn đạo thiền, đồng thời truyền thông và nghiên cứu nhiều phương pháp thiền định khác nhau. Trường hợp các đại diện tiêu biểu của các truyền thống khác nhau — Thiền từ bi (Javā), thiền ganhwa, vipassanā, và chánh niệm kiểu phương Tây — cùng dẫn dắt một hiệp hội là điều hiếm thấy ngay cả trên phạm vi toàn cầu. Liệu vị trí này — nơi thừa nhận con đường của nhau là khác nhau và hướng tới việc mở rộng một tầm nhìn chung — có trở thành con đường gần hơn một chút đối với những người đang tìm kiếm thiền định hay không, chúng ta sẽ cần theo dõi.
