Λένε πως η εγκυμοσύνη είναι η πιο ευτυχισμένη περίοδος της ζωής. Για τις γυναίκες που έχουν περάσει κατάθλιψη, όμως, αυτή η περίοδος μπορεί να έχει και μια άλλη όψη. Καθώς το σώμα, οι ορμόνες, ο ύπνος και η καθημερινότητα ανατρέπονται ταυτόχρονα, η κατάθλιψη που είχε υποχωρήσει μπορεί να επιστρέψει. Τα αποτελέσματα δοκιμής του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ, η οποία εξέτασε αν ένα δωρεάν διαδικτυακό πρόγραμμα ενσυνειδητότητας που παρακολουθεί κανείς από το σπίτι μπορεί να αποτρέψει την υποτροπή, δημοσιεύτηκαν στις 20 Οκτωβρίου στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Lancet Public Health.
500 έγκυες από τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ, οκτώ συνεδρίες από το σπίτι
Της έρευνας ηγήθηκε η καθηγήτρια Σόνα Ντιμιτζιάν, διευθύντρια του Ινστιτούτου Ευεξίας Ρενέ Κράουν του Πανεπιστημίου του Κολοράντο στο Μπόλντερ, με τη συμμετοχή του δρος Λι Κοέν από το Κέντρο Γυναικείας Υγείας του Γενικού Νοσοκομείου της Μασαχουσέτης. Συμμετείχαν 500 έγκυες, οι οποίες είχαν στρατολογηθεί και από τις 50 πολιτείες των ΗΠΑ. Όλες είχαν ιστορικό πολλαπλών επεισοδίων κατάθλιψης και είχαν λάβει πρόσφατα ή λάμβαναν αντικαταθλιπτικά, αλλά κατά την έναρξη της μελέτης δεν βρίσκονταν σε καταθλιπτική κατάσταση. Η μέση ηλικία τους ήταν 32 έτη και βρίσκονταν περίπου στην 11η εβδομάδα της εγκυμοσύνης.
Οι μισές συμμετέχουσες, επιπλέον της συνήθους φροντίδας τους, παρακολούθησαν επί 12 εβδομάδες το διαδικτυακό πρόγραμμα Mindful Mood Balance for Moms, ενώ οι υπόλοιπες έλαβαν μόνο τη συνήθη φροντίδα. Το πρόγραμμα ήταν μια διαδικτυακή θεραπεία γνωσιακής συμπεριφοράς βασισμένη στην ενσυνειδητότητα, αποτελούμενη από οκτώ συνεδρίες, με ηχητικές καθοδηγούμενες ασκήσεις, βίντεο και συμβουλές από άλλες μητέρες και ειδικούς. Οι συμμετέχουσες μάθαιναν ασκήσεις ενσυνειδητότητας που μπορούσαν να κάνουν φροντίζοντας ένα νεογέννητο, πώς να απαντούν με αυτοσυμπόνια στις επικριτικές σκέψεις για τον εαυτό τους και πώς να αναγνωρίζουν τα πρώιμα σημάδια της κατάθλιψης και να καταρτίζουν σχέδιο αντιμετώπισης.
Έως έξι μήνες μετά τον τοκετό, υποτροπή στο 44% και στο 33%
Η ερευνητική ομάδα παρακολούθησε τις συμμετέχουσες για υποτροπή της κατάθλιψης έως και έξι μήνες μετά τον τοκετό. Στην ομάδα του προγράμματος, υποτροπή παρουσίασαν 81 από τις 249 γυναίκες (33%), ενώ στην ομάδα της συνήθους φροντίδας 111 από τις 251 (44%). Σε όρους κινδύνου υποτροπής, ο κίνδυνος ήταν κατά 26% χαμηλότερος στην ομάδα του προγράμματος (λόγος κινδύνου 0,74).
Η ένταση των καταθλιπτικών συμπτωμάτων μειώθηκε επίσης περισσότερο στην ομάδα του προγράμματος κατά τη διάρκεια των 12 εβδομάδων. Ωστόσο, αν εξεταστεί συνολικά η περίοδος έως και έξι μήνες μετά τον τοκετό, δεν υπήρξε ουσιαστική διαφορά στην εξέλιξη των συμπτωμάτων μεταξύ των δύο ομάδων. Με άλλα λόγια, υπήρξε διαφορά ως προς την πρόληψη της υποτροπής, αλλά η διαφορά στις βαθμολογίες των συμπτωμάτων δεν διατηρήθηκε μετά το τέλος του προγράμματος. Τη μελέτη χρηματοδότησαν τα Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας των ΗΠΑ και το Εθνικό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγείας.
Δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσετε τα φάρμακα
Υπάρχει ένα σημείο που πρέπει οπωσδήποτε να επισημανθεί κατά την ανάγνωση αυτών των αποτελεσμάτων. Και στις δύο ομάδες, περίπου τα τρία τέταρτα των συμμετεχουσών συνέχισαν να λαμβάνουν αντικαταθλιπτικά καθ’ όλη τη διάρκεια της μελέτης. Το πρόγραμμα δεν χρησιμοποιήθηκε αντί των φαρμάκων, αλλά ως προληπτικό εργαλείο επιπλέον της συνήθους φροντίδας και της φαρμακευτικής αγωγής. Η ομάδα ανάπτυξης διευκρίνισε επίσης ότι το πρόγραμμα δεν προορίζεται για τη θεραπεία της προγεννητικής ή επιλόχειας κατάθλιψης που έχει ήδη εκδηλωθεί, αλλά για την πρόληψη της υποτροπής. Η διαφορά ανάμεσα σε όσες συνέχισαν την αγωγή και σε όσες τη μείωσαν παραμένει ερώτημα για μελλοντική έρευνα.
Η καθηγήτρια Ντιμιτζιάν τόνισε ότι οι έγκυες και οι νέες μητέρες πρέπει να έχουν επιλογές. Σύμφωνα με την ερευνητική ομάδα, οι περισσότερες έγκυες προτιμούν τη συμβουλευτική θεραπεία από τη φαρμακευτική αγωγή, ενώ περίπου οι μισές μειώνουν ή διακόπτουν τα φάρμακα κατά την εγκυμοσύνη. Ακόμη κι όταν επιθυμούν να κάνουν θεραπεία, εμπόδια αποτελούν το κόστος, οι μετακινήσεις και η έλλειψη ειδικών. Η ομάδα εξηγεί ότι ένα δωρεάν πρόγραμμα, στο οποίο μπορεί κανείς να συνδεθεί από το σπίτι όποτε τον βολεύει, μπορεί να καλύψει αυτό το κενό. Για οποιαδήποτε προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής είναι απαραίτητη η συνεννόηση με τον θεράποντα ιατρό.
Πώς ο διαλογισμός μπορεί να συμπληρώσει την ιατρική φροντίδα
Η μελέτη δείχνει ποια θέση μπορεί να έχει ο διαλογισμός. Η ενσυνειδητότητα δεν αποτελεί εναλλακτική που παραμερίζει τους γιατρούς και τα φάρμακα, αλλά καθιερώνεται ως καθημερινή πρακτική που βοηθά να ανταπεξέλθει κανείς στις μεγάλες περιόδους έξω από το ιατρείο. Δεν είναι εύκολο να επισκεφθεί κανείς ένα κέντρο διαλογισμού όταν η κοιλιά μεγαλώνει και ο ύπνος διακόπτεται. Οι ασκήσεις που γίνονται για λίγα λεπτά κάθε φορά από κινητό ή φορητό υπολογιστή, όσο κοιμάται το μωρό, προσφέρουν μια προσέγγιση προσαρμοσμένη σε αυτή την πραγματικότητα.
Το περιεχόμενο του προγράμματος, όπως η αυτοσυμπόνια και η αναγνώριση των πρώιμων σημαδιών, αποτελεί επίσης δεξιότητα αυτοφροντίδας για τις μητέρες. Οι μέλλουσες μητέρες που έχουν βιώσει κατάθλιψη καλό είναι να συζητήσουν με τους επαγγελματίες υγείας που τις παρακολουθούν και να αναζητήσουν εκ των προτέρων τρόπους φροντίδας της ψυχικής τους υγείας που τους ταιριάζουν. Ο διαλογισμός δεν είναι προτροπή να τα βγάλει κανείς πέρα μόνος του· είναι ένας τρόπος να καλλιεργήσει την ικανότητα να φροντίζει τον εσωτερικό του κόσμο, ενώ λαμβάνει βοήθεια.
Για πληροφορίες σχετικά με το άρθρο: fare3041@naver.com