अस्ट्रियाको टिरोलस्थित फेर्नपास (Fernpass) इन्सब्रुकबाट उत्तरपश्चिमतर्फ जाने पहाडी मार्ग हो। यो भञ्ज्याङ पार गर्नुअघि पर्ने अन्तिम गाउँहरूमध्ये एक नासेराइट (Nassereith) हो। थोरै जनसंख्या भएको यो पहाडी गाउँको पछाडि चट्टानी पहाड ठाडै उठेको छ। त्यही सडककिनारमा पाँच सय वर्ष पुरानो एउटा घर उभिएको छ। यो हो योगा रिसोर्ट अल्पेनरिट्रिट (Yoga Resort AlpenRetreat)।
पहाडी मार्गछेउको पुरानो घर
ठेगाना हो: फेर्नपास ४८३, ६४६५ नासेराइट। पुरानो भवनलाई मर्मत गरेर सञ्चालन गरिएकाले यहाँका कोठाको संरचना सामान्य होटलभन्दा फरक छ। २० वर्गमिटरको डबल रुमसँगै पुरुष र महिलाका लागि छुट्टाछुट्टै साझा कोठा पनि छन्। ओछ्यानका सामग्री, तौलिया र घरभित्र लगाउने चप्पल उपलब्ध छन् भने पार्किङ निःशुल्क छ। यहाँ बगैँचा र पुस्तकालय छन्, र सम्पूर्ण भवन धूम्रपानरहित छ।
यस्तो संरचना बसाइको सुविधा भन्दा साधनाको गहनतालाई प्राथमिकता दिने स्थलमा सामान्यतया देखिन्छ। कोठामा लामो समय बिताउनुको सट्टा साधना कक्ष र पहाडी बाटोमा दिन बिताउने शैली यहाँ अपनाइन्छ।
यहाँ के साधना गरिन्छ?
यहाँ आयोजना हुने रिट्रिट एउटै प्रकारको छैन। मौसमअनुसार योग रिट्रिट, ध्यान रिट्रिट, मौन रिट्रिट, क्रिया योग, विपश्यना ध्यान, नृत्य तथा शारीरिक गतिविधिसम्बन्धी रिट्रिट, श्वास अभ्यास र व्यक्तिगत आवश्यकताअनुसारका वेलनेस कार्यक्रम आयोजना हुन्छन्।
योग कक्षामा हठ, क्रिया, कुण्डलिनी, विन्यास र प्राणायाम समावेश छन्। ध्यान कार्यक्रमअन्तर्गत श्वास ध्यान (Atemmeditation) र सचेतना ध्यान (Achtsamkeitsmeditation) पर्छन्। चक्रसम्बन्धी साधना र कीर्तन (सामूहिक गायन) समेत समावेश गरिएका कार्यक्रम पनि छन्। योग शिक्षक प्रशिक्षण र ध्यानसम्बन्धी कार्यशाला पनि सञ्चालन गरिन्छ।
मौन रिट्रिट छुट्टै आयोजना गरिनु उल्लेखनीय छ। केही दिन मौन बसेर बिताउने यो संरचना एसियाली विपश्यना केन्द्रहरूको शैलीसँग नजिक छ। युरोपका योग रिसोर्टमा यस्तो कार्यक्रम सधैँ देखिँदैन।
भोजन पूर्ण शाकाहारी
यहाँको भोजनमा वनस्पतिजन्य सामग्री मात्र प्रयोग गरिन्छ र पूर्णरूपमा भेगन हुन्छ। मौसमी सामग्री प्रयोग गरिन्छ भने एलर्जी वा कुनै खाद्य असहिष्णुता भएमा भोजनमा समायोजन गर्न सकिन्छ। शाकाहारी भोजन यात्रा गन्तव्य छनोटको आधार हुने साधकहरूका लागि यो जाँच गर्नुपर्ने पक्ष हो।
कसरी पुग्ने
सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल इन्सब्रुक विमानस्थल हो, जहाँबाट गाडीमा करिब ५० मिनेट लाग्छ। म्युनिख विमानस्थलबाट करिब दुई घण्टा लाग्छ। रेलबाट जाने हो भने लेर्मोस (Lermoos), एरवाल्ड (Ehrwald) र इम्स्ट–पिट्सताल (Imst/Pitztal) स्टेशन नजिक पर्छन्। आसपासका सहरमा जर्मनीका फ्युसेन र गार्मिश–पार्टेनकिर्खेन तथा अस्ट्रियाको रोयटे पर्छन्।
आवासले विमानस्थलबाट ल्याउने सेवा पनि दिन्छ। दूरीअनुसार यसको शुल्क १५ युरोदेखि १४५ युरोसम्म छ। नेपालबाट जाने यात्रुका लागि म्युनिख वा इन्सब्रुक हुँदै भाडाको गाडी वा रेल प्रयोग गर्नु व्यावहारिक हुन्छ। आल्प्सको पहाडी क्षेत्रमा पर्ने भएकाले जाडोयाममा सडकको अवस्था पहिल्यै जाँच गर्नु राम्रो हुन्छ।
बुकिङ र खर्च
आवास र भोजनको शुल्क बैंक ट्रान्सफरबाट तिर्नुपर्छ भने कक्षाको शुल्क अधिकांशतः स्थलमै नगदमा बुझाउनुपर्छ। बुकिङ आधिकारिक वेबसाइट (alpenretreat.com) को बुकिङ फाराममार्फत गरिन्छ।
रद्दसम्बन्धी नियम तुलनात्मक रूपमा कडा छन्। प्रस्थानको चार साताअघि रद्द गर्दा ५० युरो शुल्क लाग्छ। तीनदेखि चार साताबीच रद्द गरेमा आधा रकम फिर्ता हुँदैन। प्रस्थानको तीन साताभित्र रद्द गर्दा कुनै पनि रकम फिर्ता हुँदैन।
आधिकारिक वेबसाइटमा विस्तृत शुल्क तालिका सार्वजनिक गरिएको छैन। तेस्रो पक्षको बुकिङ प्लेटफर्म ट्रिपेनियर (Tripaneer) का अनुसार यहाँ आयोजना हुने पाँचदिने ध्यान तथा योग रिट्रिटको शुल्क ९१० अमेरिकी डलरदेखि सुरु हुन्छ। यो प्लेटफर्ममा देखाइएको रकम हो र कार्यक्रम तथा समयअनुसार फरक पर्न सक्छ। सही खर्चका लागि बुकिङअघि आवाससँग प्रत्यक्ष सम्पर्क गर्नु उपयुक्त हुन्छ।
ध्यान यात्राको गन्तव्यका रूपमा यसको स्थान
आल्प्सलाई लामो समयदेखि स्की र विलासी स्पाका केन्द्रका रूपमा चिनिँदै आएको छ। टिरोलको पहाडी गाउँमा मौनता, भेगन भोजन र विपश्यनालाई एउटै ठाउँमा प्रस्तुत गर्ने यो स्थल भने त्यस प्रवाहभन्दा फरक धारमा उभिएको छ। भव्य सुविधालाई अगाडि सार्नुको सट्टा पुरानो घर र पहाडी बाटोलाई यथावत् प्रयोग गर्ने यसको शैली छ।
युरोपेली वेलनेस यात्राको योजना बनाउँदा आल्प्स क्षेत्र प्रायः महँगा रिसोर्टमा केन्द्रित हुन्छ। यस्ता साना साधनास्थललाई पनि यात्रामा समेट्दा बजेट र उद्देश्यअनुसार विकल्पको दायरा फराकिलो हुन्छ। अस्ट्रियालाई ध्यान यात्राको गन्तव्यका रूपमा परिचय गराउँदा यो ध्यान दिनलायक उदाहरण हो।