Cenevre Üniversite Hastanesi araştırmacıları, daha önce meditasyon yapmamış 26 yetişkinle 17 dakikalık öz-şefkat meditasyonu gerçekleştirdi; bakış açısı değiştirme tepki süresi 68 milisaniye kısaldı
Sanal gerçeklik ortamında kendilerini temsil eden bir avatara bakarak öz-şefkat meditasyonu yapan katılımcılar, aynı meditasyonu gözleri kapalı gerçekleştirenlere kıyasla başka bir kişinin bakış açısına geçiş gerektiren görevde daha hızlı tepki verdi. Cenevre Üniversite Hastanesi Klinik Sinirbilimleri Bölümü araştırmacılarının yürüttüğü deney, uluslararası akademik dergi Mindfulness'ta 5 Ağustos'ta yayımlandı.
Daha önce meditasyon yapmamış 26 kişinin verileri incelendi
Araştırmacılar 30 kişi topladı ve 26 katılımcının verilerini analiz etti. Katılımcıların 13'ü erkek, 13'ü kadındı. Yaşları 20 ile 49 arasında değişirken ortalama yaş 27,15'ti (standart sapma 8,15). Tümü, daha önce meditasyon yapmamış sağlıklı yetişkinlerden oluşuyordu. Nörolojik veya psikiyatrik bozukluğu ya da madde kötüye kullanımı öyküsü bulunanlar çalışmaya alınmadı.
Araştırma, katılımcı içi tasarımla yürütüldü. Aynı katılımcı her iki koşulu da deneyimledi, koşulların sırası ise rastgele belirlendi. Koşullardan biri avatar temelli öz-şefkat, diğeri standart öz-şefkat uygulamasıydı.
17 dakika boyunca gece göğünün altında
Her iki koşulda da yaklaşık 17 dakika süren, sesli yönlendirmeli meditasyon uygulandı. Karşılama aşamasının ardından sahne gece gökyüzü ortamına geçti. Katılımcılar 5 dakika boyunca beden duyumlarına ve nefeslerine odaklandıktan sonra uygulamalar birbirinden ayrıldı.
Standart koşulda katılımcılar gözleri kapalı olarak yönlendirmeli meditasyona devam etti. Avatar koşulunda ise gözlerini açarak hareketleriyle eş zamanlı hareket eden avatarlarına baktı. Bu sırada katılımcıların kalp atışlarına göre yanıp sönen bir ışık uyarıcısı da sunuldu. Böylece görsel duyumlarla kalp atışı duyumu üst üste getirildi.
Teknik özellikler açısından 107 derecelik görüş alanına ve göz başına 2160×2160 çözünürlüğe sahip HP Reverb G2 başlık kullanıldı. Katılımcıların bedenleri dört Kinect Azure kamerayla gerçek zamanlı olarak taranarak avatarlar oluşturuldu.
Öz-şefkat her iki koşulda da arttı
Durumluk Öz-Şefkat Ölçeği'nde (SSCS, 18 maddelik 5 puanlı ölçek) ölçüm zamanının ana etkisi anlamlı bulundu (χ²(2)=29.46, p〈0.001). Avatar koşulunda başlangıç düzeyine kıyasla anlamlı artış görüldü (t=6.68, p〈0.001, Cohen's d=0.94). Standart koşulda da benzer bir artış kaydedildi (t=5.53, p〈0.001, d=0.80). İki koşul arasındaki fark anlamlı değildi (p=0.25).
Kişiye ve başkalarına yönelik dört sınırsız iyilik niteliğini ölçen SOFI ölçeğinde olumlu özellikler avatar koşulunda en yüksek düzeye ulaştı (4.07). Bunu standart koşul (4.01) ve başlangıç düzeyi (3.85) izledi. Olumsuz özellikler ise avatar koşulunda en düşük seviyedeydi (1.44).
Fark, bakış açısı değiştirme görevinde ortaya çıktı
İki koşulun belirgin biçimde ayrıldığı nokta, “beden değiştirme görevi (OBT)” oldu. Katılımcılara 200 milisaniye boyunca öne ya da arkaya dönük bir insan figürü gösterildi ve işaretlenen elin sol mu sağ mı olduğunu belirlemeleri istendi. Toplam 192 denemeden oluşan görev, kişinin kendisini başka birinin bedenine aktarabilme becerisini ölçüyor.
Avatar koşulunda tepki süresi ortalama 68,24 milisaniye kısaldı (t(25)=-4.33, p=0.002, Cohen's d=-0.85). Standart koşuldaki kısalma 23,39 milisaniyede kaldı ve anlamlı değildi (p=0.28). İki koşul doğrudan karşılaştırıldığında da avatar koşulundaki azalmanın anlamlı ölçüde daha büyük olduğu görüldü (χ²(1)=10.53, p=0.001). Doğruluk oranında koşullar arasında fark bulunmadı.
Elektrokardiyografiyle ölçülen kalp atımı aralıkları, kalp atış hızı ve kalp atış hızı değişkenliği bakımından iki koşul arasında fark görülmedi.
Avatar koşulu bakış açısı değiştirme becerisinde öne çıktı
Araştırmacılar, çok duyulu algısal ipuçlarının bakış açısı değiştirmeyi desteklerken kişiye yönelik empatik katılımı da teşvik edebileceği sonucuna vardı. Deneyin temel bulgusu, her iki meditasyonun da öz-şefkati artırdığı, ancak bakış açısı değiştirme becerisinde avatar koşulunun öne çıktığı yönünde.
Çalışmanın sınırlılıkları da bulunuyor. Örneklem 26 kişiyle sınırlıydı; ırk, etnik köken ve sosyoekonomik statü sistematik biçimde toplanmadı. Ayrıca araştırma ön kayıt yaptırılmadan yürütüldü. Katılımcıların tümü daha önce meditasyon yapmamış kişilerden oluştuğu için aynı sonuçların deneyimli uygulayıcılarda ortaya çıkıp çıkmayacağı bilinmiyor. Başlangıçta öz-şefkat ölçeğinin iç tutarlılığı da (McDonald's ω=0.64) görece düşüktü.
Bulguların tek seferlik 17 dakikalık bir oturumda gözlenen kısa vadeli değişimleri yansıttığı da göz önünde bulundurulmalı. VR cihazlarından yararlanan meditasyon programlarının Türkiye'de de yaygınlaşmasıyla, hangi unsurların etki yarattığını ortaya koymaya yönelik bu tür deneylerin devam etmesi bekleniyor.
#VRmeditasyonu #özşefkat #farkındalık #sanalgerçeklik #bakışaçısıdeğiştirme #meditasyonaraştırması #uluslararasıaraştırma #dijitalmeditasyon