Viktorya dönemi itfaiye merkezinden meditasyon merkezine… Londra East End'deki Londra Budist Merkezi

londonbuddhistcentre
londonbuddhistcentre

Londra'nın doğusundaki Bethnal Green semtinde Roman Road boyunca yürürken, süslemeleriyle dikkat çeken kırmızı tuğlalı bir bina göze çarpar. 1888'de tamamlanan bu bina, 1969'a kadar Londra İtfaiye Teşkilatı tarafından kullanılmış bir itfaiye merkeziydi. Bugün insanlar her gün saat 13.00'te buraya girip bir saat boyunca meditasyon yapıyor. Rezervasyon da katılım ücreti de gerekmiyor. Bu, Londra Budist Merkezi'nin 1978'den bu yana sürdürdüğü bir gelenek.

Meditasyon merkezi denince çoğu kişinin aklına dağlar ya da sahiller gelir. Bu merkez ise tam tersine, metro istasyonları, pazarlar ve kafelerle çevrili Londra East End'in tam kalbinde yer alıyor. İş yerinden çıkıp öğle arasında meditasyon yaptıktan sonra ofise dönmek, buradaki uygulamanın temel biçimi.

İtfaiye merkezinden meditasyon salonuna: İki dönüşüm

Binanın geçmişi iki kez yön değiştirmiş. İlk dönüm noktası, itfaiye merkezi olarak kullanılmasının sona erdiği 1969 yılı. Bina daha sonra 1970'lerde yangında zarar gördü ve bir süre kullanılmadan kaldı. İkinci dönüşüm ise gönüllülerin binayı satın alıp kendi elleriyle yenilemesiyle başladı. Böylece yangın geçirmiş itfaiye merkezi yeniden ayağa kaldırıldı. Merkez 1978'de kapılarını açtı.

Bina 2009'da kapsamlı bir yenilemeden geçti. Bu sırada bodrum katında meditasyon ve derslere ayrılan Breathing Space adlı yeni bir alan oluşturuldu. Bugün binada meditasyon salonları, Buda heykellerinin bulunduğu iki ibadet odası, kütüphane, kitabevi ve merkezde yaşayanların konut alanları bulunuyor.

Merkez, İngiltere ve Galler'de kayıtlı bir hayır kuruluşu. Kayıt numarası 255420. Meditasyon ve Budizm eğitimlerinin yanı sıra farkındalık temelli bilişsel terapi (MBCT) programı da yürütüyor.

londonbuddhistcentre
londonbuddhistcentre

Mezheplere bağlı olmayan çağdaş Budist akım: Triratna

Londra Budist Merkezi, Triratna Budist Topluluğu'nun (Triratna Buddhist Community) Londra'daki merkezidir. Topluluk, 1967'de Sangharakshita (gerçek adı Dennis Philip Edward Lingwood) tarafından Londra'da Batı Budist Tarikatı Dostları (FWBO) adıyla kuruldu. Adını 2010'un ilkbaharında bugünkü biçimiyle değiştirdi.

Triratna belirli bir mezhebe bağlı değil. Theravada, Mahayana ve Vajrayana geleneklerinin birikimlerinden yararlanarak bunları modern yaşama uygun bir biçimde öğretmeyi seçiyor. İngilizce konuşulan dünyadaki Budist modernizminin bir kolu olarak sınıflandırılıyor.

Topluluğun ölçeği küçük değil. 2008'in ortaları itibarıyla yaklaşık 20 ülkede 1.500'ün üzerinde resmî üyesi bulunuyordu; Kuzey Amerika, Avrupa ve Okyanusya başta olmak üzere 100'den fazla bağlantılı grup faaliyet gösteriyor. En güçlü tabanı Hindistan oluşturuyor. Güncel üye sayısı açıklanmış değil.

Temelde iki uygulama var

Bu merkezde öğretilen temel uygulamalar iki başlıkta toplanıyor: Nefese Farkındalık (Mindfulness of Breathing, Anapanasati) ve Metta Bhavana.

İlki, dikkati nefes alıp verme akışına yöneltmeye dayanan bir uygulama. İkincisi ise Pali dilinde sevgi dolu şefkat geliştirmek anlamına geliyor; kişi önce kendisinden başlayıp yakınlarına, kayıtsız kaldığı kişilere ve zorlandığı insanlara doğru ilerleyerek dostane bir zihin geliştirmeyi öğreniyor. Merkez, bu iki uygulamayı başlangıç sınıflarından yıllardır pratik yapanların gruplarına kadar herkes için ortak temel kabul ediyor.

Dikkat çekici nokta, Metta Bhavana'yı doğrudan ele alan ayrı bir kursun da bulunması. 29 Eylül-3 Kasım 2026 tarihleri arasında her salı düzenlenecek kursun adı "Metta Bhavana'dan Kim Nefret Eder? (Who Hates the Metta Bhavana?)". Sevgi dolu şefkat meditasyonunun uygulamaya geçildiğinde tuhaf ve zorlama gelebileceğini söyleyen uygulayıcıların samimi tepkisi, kursun başlığına olduğu gibi yansıtılmış.

Rezervasyonsuz katılınabilen ücretsiz sınıflar

Haftalık programların çoğunda rezervasyon gerekmiyor ve katılım ücretsiz. 1 Ekim 2026'da merkezin resmî internet sitesinde yer alan bilgilere göre program şöyle:

Öğle meditasyonu pazartesiden cumartesiye her gün 13.00-14.00 saatleri arasında yapılıyor. Her seviyeye açık olan etkinlik ücretsiz; bağış kabul ediliyor. Akşamları ise salı günü 19.15-21.15, çarşamba günü aynı saatte başlayıp 21.30'a kadar süren meditasyon buluşmaları düzenleniyor. Cumartesi günleri 10.30-12.30 ve ardından 13.00-14.00 saatleri arasında olmak üzere iki oturum gerçekleştiriliyor.

Meditasyon dışındaki programlar da günlere göre ayrılmış. Pazartesi akşamları Budist dharma dersi düzenleniyor ve 11 sterlin bağış yapılması öneriliyor. Çarşamba sabahları da aynı nitelikte bir ders var. Çarşamba günü 17.30'dan itibaren bir saatlik süre mantra ilahilerine ayrılmış; 7 sterlin bağış yapılması tavsiye ediliyor. Perşembe akşamları meditasyon ve sohbetin bir arada yapıldığı bir buluşma, cuma akşamları ise konuşmalar ve ritüellerin öne çıktığı bir toplantı düzenleniyor.

Altı haftalık başlangıç kursu ve inzivalar

Sistemli biçimde öğrenmek isteyenler için birkaç haftaya yayılan kurslar da var. Bunların başlıcası, pazartesi günleri 19.15-21.45 arasında altı hafta süren "Budizm ve Meditasyona Giriş" kursu. Ücreti 130 sterlin; düşük gelirli katılımcılar için 85 sterline, 18-25 yaş arasındakiler için 65 sterline indiriliyor. Böylece ücret, gelire göre farklılaştırılıyor.

Yeni başlayanlara yönelik "Meditasyonun Temelleri" kursu 10-31 Ekim 2026 tarihleri arasında düzenlenecek. Daha önce sözünü ettiğimiz sevgi dolu şefkat meditasyonu kursunun ücreti ise katılım biçimine göre değişiyor: yüz yüze katılım 130 sterlin, çevrim içi katılım 70 sterlin. Çevrim içi katılım seçeneğinin bulunması, Türkiye'den bu konuyla ilgilenenler açısından da önemli.

Katılımcıların birkaç gününü tamamen ayırdığı programlar da düzenleniyor. 15-18 Ekim 2026 tarihleri arasında kadınlara özel yoğun inziva, 30 Ekim-4 Kasım tarihleri arasında ise meditasyona yönelik yoga inzivası planlanıyor. 22 Aralık-ertesi yılın 1 Ocak tarihleri arasında kış inzivası yapılacak. 16-23 Eylül tarihleri arasında düzenlenen şehir inzivası ise sona erdi.

Şehir inzivası, merkezin kent içindeki konumunu programın bir parçasına dönüştürüyor. Katılımcılar uzaklara gitmeden kendi yaşam alanlarında kalıyor ve belirli bir süre boyunca planlanmış uygulama programını izliyor.

Ulaşım ve iletişim

Merkezin adresi 51 Roman Road, London E2 0HU. Londra metrosundaki Bethnal Green İstasyonu'ndan yürüyerek ulaşılabilir. Telefon numarası +44 (0)20 8981 1225, e-posta adresi ise contact@lbc.org.uk.

Merkezin resmî internet sitesi londonbuddhistcentre.com. Eski adresi lbc.org.uk üzerinden girildiğinde kullanıcılar bu siteye yönlendiriliyor. Haftalık sınıfların, kursların ve inzivaların tarihleri, internet sitesindeki program sayfasında türlerine göre filtrelenebiliyor. Ücretsiz sınıflara rezervasyonsuz katılmak mümkün; ücretli kurslar ve inzivalar için önceden kayıt gerekiyor.

Bu merkezin Birleşik Krallık'ı ziyaret eden Türk gezginler açısından anlamı açık. Programdan birkaç gün ayırmak gerekmiyor. Londra'da kalırken öğle arasında bir saat ya da akşam iki saat ayırarak yerel uygulayıcılarla aynı ortamda meditasyon yapılabiliyor. Bir zamanlar itfaiye merkezi olan binanın tuğla duvarları arasında, yabancı bir kentte geçen günün bir kez olsun sessizleşmesi, başlı başına seyahatin bir sahnesine dönüşüyor.