Geçtiğimiz 16 Eylül’de, dünyanın en tanınmış meditasyon uygulamalarından biri olan Headspace’in yapay zekâ destekli sağlık hizmetleri şirketi Sword Health tarafından satın alınacağı duyuruldu. İşlem 1 Ekim’de tamamlandı. Meditasyonu insanların avuçlarının içine taşıyan simgesel şirketlerden biri olduğu için bu haberin meditasyon dünyasındaki yankısı azımsanacak gibi değil.
Headspace’le daima birlikte anılan Calm’ın izlediği yolu da hesaba kattığımızda, meditasyon uygulamaları pazarının bugün nereye doğru gittiği biraz daha netleşiyor.
3 milyar dolar değer biçilen şirketin satış bedelinin 300 milyon dolar olduğu bildirildi
Sword Health, satın alma anlaşmasını resmen duyururken bedeli açıklamadı. Bloomberg, satış bedelinin yaklaşık 300 milyon dolar olduğunu bildirdi. Headspace’in 2021’de Ginger’la birleştiği sırada şirket değeri yaklaşık 3 milyar dolar olarak belirlenmişti. Haberdeki rakam doğruysa şirketin değeri beş yılda onda bire düşmüş demektir.
Satın almanın ardından işten çıkarmalar da başladı. ABD’de davranışsal sağlık alanında uzmanlaşmış yayın kuruluşu Behavioral Health Business, 16 Ekim’de Headspace’teki işten çıkarmaları haberleştirdi; ancak kaç kişinin etkilendiği açıklanmadı.
Rakamlar tek başına ele alındığında bu, bir çöküş gibi görünebilir. Ancak bu gelişme üzerinde farklı açılardan düşünmek gerekiyor.
Bir keşişin başlattığı meditasyon dersleri, fizyoterapiden doğan bir yapay zekâ şirketinin parçası oldu
Headspace, 2010’da Budist keşiş olarak yetişmiş kurucu ortak Andy Puddicombe’un Londra’da meditasyon dersleri vermeye başlamasıyla kuruldu. Şirketi bünyesine katan Sword Health ise fizyoterapiyle yola çıkıp faaliyet alanını ruh sağlığına kadar genişleten, yapay zekâ destekli bir sağlık hizmetleri şirketi.
Uygulamaya dayalı pratiğin diliyle başlayan meditasyon, sağlık hizmetleri ve bakımın diline girdi. Bu, meditasyonun hangi ölçütlere göre değerlendirildiğinin değiştiğinin bir işareti.
Calm’ın yöneldiği yer satış değil, sigorta: Calm Health 13 milyon kişiye açıldı
Calm’ın durumu farklı. Şimdiye kadar Calm’ın satıldığına ya da bir birleşme-satın alma işlemi gerçekleştirdiğine dair doğrulanmış bir bilgi yok. Calm, 2022’de şirketler ve sigortalılar için Calm Health’i kullanıma sundu. ABD’nin büyük sigorta şirketlerinden UnitedHealthcare, 13 milyondan fazla ticari sigorta müşterisinin ve aile üyelerinin Calm Health’ten yararlanabileceğini açıkladı. Massachusetts eyaleti de kamu çalışanlarına sağladığı Calm uygulamasını eylül ayından itibaren Calm Health ile değiştirdi.
Şirketlerden biri bir sağlık kuruluşunun bünyesine katıldı; diğeri ise sigorta ve şirketlerin kapısını kendi çaldı. İzledikleri yollar farklı olsa da vardıkları yer benzer. Meditasyon uygulamalarının müşterileri, iç dünyasına özen göstermek isteyen bireylerden çalışanlarının ve sigortalılarının sağlık harcamalarını yönetmeye çalışan şirketler ile sigorta kuruluşlarına doğru kayıyor.
Bu eğilime nasıl bakmalıyız? Meditasyonun sigorta ve yan haklar sistemine girmesi, kanıta dayalı bir ruhsal bakım yöntemi olarak kabul gördüğü anlamına da geliyor. İnsanların maddi yük üstlenmeden meditasyonla tanışma olanağının artması sevindirici bir gelişme.
İşten çıkarılanlar arasında meditasyon içeriği üretenlerin sayısı fazlaydı
Ancak sevindirici gelişmelerin ardından akılda sorular da kalıyor. ABD’de sağlık alanında uzmanlaşmış yayın kuruluşu Becker’s, Headspace’in 2023’te iş gücünü azaltırken meditasyon içeriği üreten çok sayıda çalışanı da işten çıkardığını bildirmişti. Verimlilik ve ölçülebilir göstergeler üzerinden değerlendirilen bir hizmette, meditasyon içeriği üreten kilit çalışanların işten çıkarılması, Headspace’in bundan böyle içerik kalitesindeki düşüşü önlemek için nasıl bir alternatif geliştireceğini merak ettiriyor.
Meditasyon, kaygıyı azaltan tek bir işlevle açıklanamaz. Şimdiki anda kalmak, kendine bakmak ve yaşamın yönünü kendine sormaktır. Sağlık hizmetlerinin ve sigortanın dili bu özün yerini alırsa meditasyon, belirtileri yönetmeye yarayan bir araca indirgenmez mi? Meditasyonun özü hastalıkları hafifletmek değildir; bu özün çarpıtılabileceği endişesi de var.
Yapay zekâ meditasyon eğitmenlerinin yerini alacak mı?
Yapay zekâ, kullanıcıların durumunu analiz edip bir sonraki adımı önermekte giderek daha başarılı olacak. Yine de uygulamaların yerini alamayacağı şeyler var: bedeni harekete geçirip birlikte nefes alma deneyimi; enerji durumunu fark eden, tıkandığımızda gözlerimizin içine bakıp yanıt veren bir eğitmen; aynı mekânda oturan yol arkadaşlarıyla kurulan ilişkiden doğan yakınlık, tatmin ve huzur.
Bilginin taştığı bu çağda, duvara dönüp oturarak meditasyona başlamayı önermek modern insan için aşılması zor bir eşik. Yürüme, yoga ve nefes çalışmaları gibi bedeni de devreye sokan meditasyonların başlangıç kapısı olması bu yüzden önemli. Uygulamalar iyi bir ilk adım olabilir. Bu adım kişiye uygun bir meditasyon biçimine ve güvenilir bir eğitmene ulaştırdığında meditasyon nihayet yaşamda yer edinir.
Güney Kore’deki meditasyon dünyasının önündeki soru: Güven nasıl kazanılacak?
Dünyanın en büyük meditasyon uygulamasının satın alınması ve sigorta ile sağlık hizmetleri alanında kurulan iş birlikleri birçok açıdan düşündürücü.
Önümüzdeki dönemde meditasyon alanında çok daha fazla içerik üretilecek ve sağlık hizmetleri sektörüyle çeşitli iş birlikleri kurulacak. Ancak meditasyonun etkisini sayılarla izlemek zor olduğundan, klinik çalışmalar ve verilere dayanan tıp dünyasından ziyade müşteri hizmetleri temelli şirketlerle daha fazla iş birliği yapılacağını düşünüyorum.
Yalnızca meditasyon hizmeti sunarak, sıradan bir şirket gibi kâr elde etmek gerçekten zor. Ancak meditasyona gönül vermiş bir girişimci bu alana derin bir anlayışla yaklaşırsa, hâlâ denenebilecek pek çok alan olduğu da bir gerçek.
Asıl büyük sorun ise meditasyon eğitmenlerinin kendisinde. Meditasyon eğitmenliği karşılığında bireylerden yüksek ücretler almak kolay olmadığı için bu mesleği sürdürmek hiç de rahat değil. Güney Kore’de meditasyon pazarı zaten çok küçük; dolayısıyla bu alanda kâr amacı güden bir şirket kurmak da kolay değil. Ülkenin meditasyon pazarının bugünkü gerçekliği bu.
Güney Kore’de de meditasyon dersleri, inzivalar ve festivaller her yıl artıyor. Peki güveni nasıl kazanacağız?
Dünya meditasyon pazarı sağlık hizmetlerine ve yapay zekâya yönelirken, bedeni ve zihni birlikte kullanan Güney Kore’deki çeşitli meditasyon biçimleri dünya pazarında kendilerine güçlü ve özgün bir yer edinebilir. Bu yol, K-meditasyonu adıyla dünyayla buluşmanın da kapısını açabilir. Yapay zekâ geliştikçe insanların bir araya geldiği yüz yüze faaliyetlerin daha da canlanması da meditasyon pazarı için olumlu bir işaret. Healing News’in ülkenin dört bir yanındaki çeşitli meditasyon uygulamalarını tanıtmasının nedeni de bu. Healing News’i kurma amacımız, Güney Kore meditasyonunu doğru biçimde yaygınlaştıran eğitmenleri keşfetmek ve onları dünyaya tanıtmaktır.
Meditasyon artık çok daha fazla insanın yaşamına nüfuz ediyor. Ancak yaşamın kalıcı bir parçası hâline gelmesi sancılı bir süreç olacak. Fırtınanın gözü gibi sakin kalıp geleceği görebilen bir bakışa sahip olma zamanı.
Healing News Yayıncısı Oh Hye-seon
Makale hakkında sorularınız için: fare3041@naver.com