Ngày 16 tháng 9 vừa qua, có thông báo rằng Headspace, một trong những ứng dụng thiền nổi tiếng nhất thế giới, sẽ được công ty chăm sóc sức khỏe bằng AI Sword Health mua lại. Thương vụ hoàn tất vào ngày 1 tháng 10. Là công ty mang tính biểu tượng, đưa thiền đến ngay trong lòng bàn tay mọi người, tin tức này tạo ra tác động không nhỏ trong giới thiền.
Khi đặt sự việc bên cạnh những bước đi của Calm, cái tên thường được nhắc đến song hành với Headspace, bức tranh về hướng đi của thị trường ứng dụng thiền hiện nay trở nên rõ nét hơn.
Từng được định giá 3 tỷ USD, công ty được đưa tin đã bán với giá 300 triệu USD
Sword Health chính thức công bố thỏa thuận mua lại nhưng không tiết lộ giá trị. Bloomberg đưa tin giá bán vào khoảng 300 triệu USD. Khi Headspace sáp nhập với Ginger năm 2021, công ty được định giá khoảng 3 tỷ USD. Nếu theo thông tin báo chí, giá trị công ty đã giảm còn một phần mười trong vòng 5 năm.
Sau thương vụ, việc cắt giảm nhân sự cũng bắt đầu. Hãng truyền thông chuyên về sức khỏe hành vi Behavioral Health Business đưa tin ngày 16 tháng 10 rằng Headspace cắt giảm nhân sự, nhưng không công bố quy mô.
Chỉ nhìn vào những con số, sự việc có thể giống như một cuộc sụp đổ. Nhưng tin tức này còn gợi ra nhiều điều đáng suy ngẫm.
Lớp học thiền do một cựu tu sĩ khởi xướng trở thành một phần của công ty AI xuất phát từ vật lý trị liệu
Headspace ra đời năm 2010, khi đồng sáng lập Andy Puddicombe, người từng tu tập với tư cách một tu sĩ Phật giáo, mở lớp thiền ở London. Công ty tiếp quản Headspace là Sword Health, một doanh nghiệp chăm sóc sức khỏe bằng AI khởi đầu từ lĩnh vực vật lý trị liệu rồi mở rộng sang sức khỏe tâm thần.
Thiền, vốn khởi nguồn từ ngôn ngữ tu tập, đã bước vào ngôn ngữ của y tế và quản lý chăm sóc. Đây là dấu hiệu cho thấy tiêu chí đánh giá thiền đang thay đổi.
Calm chọn con đường bảo hiểm thay vì bán mình: Calm Health mở ra cho 13 triệu người
Tình hình của Calm khác biệt. Cho đến nay, chưa có thông tin xác nhận Calm được bán hoặc tham gia một thương vụ mua bán, sáp nhập. Năm 2022, Calm ra mắt Calm Health dành cho doanh nghiệp và người tham gia bảo hiểm. UnitedHealthcare, một trong những công ty bảo hiểm lớn của Mỹ, cho biết hơn 13 triệu người tham gia các gói bảo hiểm thương mại cùng gia đình họ có thể sử dụng Calm Health. Bang Massachusetts cũng chuyển ứng dụng Calm, vốn được cung cấp như một phúc lợi cho công chức, sang Calm Health từ tháng 9.
Một công ty được một doanh nghiệp y tế tiếp quản, công ty còn lại chủ động gõ cửa các hãng bảo hiểm và doanh nghiệp. Dù đi những con đường khác nhau, cả hai đều hướng đến một nơi tương tự. Khách hàng của ứng dụng thiền đang chuyển từ những cá nhân muốn chăm sóc tinh thần sang các doanh nghiệp và công ty bảo hiểm muốn quản lý chi phí sức khỏe của nhân viên và người tham gia bảo hiểm.
Nên nhìn nhận xu hướng này như thế nào? Việc thiền bước vào lĩnh vực bảo hiểm và phúc lợi cũng có nghĩa là thiền đang được công nhận như một hình thức chăm sóc tinh thần có cơ sở. Đây là thay đổi đáng mừng, bởi ngày càng có nhiều người được tiếp cận thiền lần đầu mà không phải chịu chi phí.
Trong danh sách cắt giảm nhân sự, nhiều người là những người tạo nội dung thiền
Tuy nhiên, bên cạnh niềm vui ấy vẫn còn những câu hỏi. Năm 2023, hãng truyền thông y tế Mỹ Becker’s đưa tin rằng trong đợt cắt giảm nhân sự của Headspace, có nhiều người làm nội dung thiền. Việc cắt giảm những nhân sự chủ chốt sản xuất nội dung thiền trong một dịch vụ được đánh giá bằng hiệu quả và các chỉ số khiến người ta băn khoăn: Headspace có phương án nào để ngăn chất lượng nội dung suy giảm trong tương lai?
Thiền không thể chỉ được giải thích bằng một chức năng là giảm lo âu. Đó là việc sống trong khoảnh khắc hiện tại, quan sát bản thân và tự hỏi về hướng đi của cuộc đời. Nếu ngôn ngữ của y tế và bảo hiểm thay thế bản chất ấy, liệu thiền có bị thu hẹp thành công cụ kiểm soát triệu chứng? Cũng có những lo ngại rằng bản chất của thiền vốn không phải là làm thuyên giảm bệnh tật, nhưng rồi có thể bị bóp méo.
AI sẽ thay thế người hướng dẫn thiền?
AI sẽ ngày càng giỏi hơn trong việc nắm bắt tình trạng của người dùng và đề xuất bước tiếp theo. Dẫu vậy, vẫn có những điều ứng dụng không thể thay thế: trải nghiệm cùng vận động cơ thể và hít thở, người hướng dẫn nhận biết trạng thái năng lượng của tôi, nhìn vào mắt tôi và hồi đáp khi tôi bế tắc, cùng sự thân mật, hài lòng và viên mãn nảy sinh từ mối quan hệ với những người bạn tu cùng ngồi trong một không gian.
Trong thời đại thông tin tràn ngập, lời khuyên hãy bắt đầu bằng việc ngồi thiền quay mặt vào tường là một rào cản lớn với người hiện đại. Đó là lý do các hình thức thiền kết hợp vận động cơ thể như đi bộ, yoga và hít thở cần trở thành cánh cửa dẫn vào thực hành. Ứng dụng có thể là một bước khởi đầu tốt. Khi bước đi ấy dẫn đến phương pháp thiền phù hợp với bản thân và một người hướng dẫn đáng tin cậy, thiền mới thực sự bén rễ trong cuộc sống.
Bài toán còn bỏ ngỏ của giới thiền Hàn Quốc: tạo dựng niềm tin bằng cách nào?
Tin tức về thương vụ mua lại ứng dụng thiền lớn nhất thế giới, cũng như những hợp tác với lĩnh vực bảo hiểm và chăm sóc sức khỏe, gợi ra nhiều điều.
Trong thời gian tới, nhiều nội dung đa dạng trong lĩnh vực thiền sẽ tiếp tục xuất hiện, đồng thời các hình thức hợp tác với ngành chăm sóc sức khỏe cũng sẽ được triển khai. Tuy nhiên, vì khó theo dõi hiệu quả của thiền bằng các con số, tôi cho rằng sẽ có nhiều hợp tác hơn với các công ty dựa trên dịch vụ khách hàng, thay vì giới y học vốn dựa vào thử nghiệm lâm sàng và dữ liệu.
Chỉ dựa vào dịch vụ thiền để theo đuổi lợi nhuận như một doanh nghiệp thông thường là điều vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, nếu một doanh nhân tâm huyết với thiền tiếp cận lĩnh vực này bằng sự am hiểu sâu sắc, thì quả thật vẫn còn nhiều cơ hội đáng để thử sức.
Nhưng vấn đề lớn hơn nằm ở chính những người hướng dẫn thiền. Vì không dễ thu phí cao để hướng dẫn thiền cho từng cá nhân, cuộc sống của người hướng dẫn thiền chẳng hề dễ dàng. Thị trường trong nước dành riêng cho thiền vốn rất nhỏ, nên việc tổ chức hoạt động dưới hình thức một công ty theo đuổi lợi nhuận cũng không dễ. Đó là thực trạng hiện nay của thị trường thiền trong nước.
Tại Hàn Quốc, các lớp thiền, kỳ nghỉ thực hành và lễ hội ngày càng nhiều qua từng năm. Vậy chúng ta sẽ tạo dựng niềm tin bằng cách nào?
Thị trường thiền thế giới đang hướng đến y tế và AI, nhưng các hình thức thiền đa dạng của Hàn Quốc, kết hợp cả cơ thể lẫn tâm trí, ngược lại có thể tạo được chỗ đứng rõ ràng trên thị trường toàn cầu. Con đường ấy cũng có thể trở thành cầu nối đưa thiền Hàn Quốc ra thế giới với tên gọi K-meditation. Khi AI phát triển, hoạt động kinh doanh trực tiếp, nơi mọi người gặp gỡ, cũng trở nên sôi động hơn; đây là tín hiệu tích cực hơn nữa cho thị trường thiền. Healing News giới thiệu nhiều hình thức thiền đa dạng trên khắp cả nước cũng vì lý do đó; mục đích thành lập Healing News là tìm ra những người hướng dẫn thiền truyền bá đúng đắn thiền Hàn Quốc và lan tỏa rộng rãi điều đó ra toàn thế giới.
Rõ ràng, thiền đang thấm sâu vào cuộc sống của ngày càng nhiều người. Tuy nhiên, dự kiến sẽ còn nhiều khó khăn trước khi thiền thực sự bén rễ trong đời sống. Đây là lúc cần có sự tĩnh lặng như tâm bão và tầm nhìn thấu suốt tương lai.
Oh Hye-seon, nhà xuất bản Healing News
Liên hệ về bài viết: fare3041@naver.com