Τι θα συνέβαινε αν, αντί να πιέζουμε κάποιον να σταματήσει να παίζει, τον βοηθούσαμε να αναγνωρίζει και να παρατηρεί τη στιγμή που γεννιέται μέσα του η επιθυμία να παίξει; Η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Γιουν Σονγκμίν, από το Τμήμα Κοινωνικής Πρόνοιας του Πανεπιστημίου Σουνγκγιουνγκουάν, διερεύνησε αυτό το ερώτημα σε συνεργασία με τον καθηγητή Βίλεμ Κάικεν από το Κέντρο Ενσυνειδητότητας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρόκειται για πιλοτική μελέτη με 46 φοιτητές που ανήκαν στην ομάδα υψηλού κινδύνου για διαταραχή διαδικτυακών παιχνιδιών. Το Πανεπιστήμιο Σουνγκγιουνγκουάν ανακοίνωσε τα αποτελέσματα στις 10 Ιουλίου, ενώ η μελέτη είχε δημοσιευθεί νωρίτερα, τον Μάιο, στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Mindfulness.
Η γνωσιακή θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα, που προλαμβάνει την υποτροπή της κατάθλιψης, προσαρμόστηκε στις παρορμήσεις για παιχνίδι
Η μέθοδος που χρησιμοποίησε η ερευνητική ομάδα ήταν η γνωσιακή θεραπεία βασισμένη στην ενσυνειδητότητα (MBCT). Η θεραπεία, η οποία χρησιμοποιείται για την πρόληψη της υποτροπής της κατάθλιψης, προσαρμόστηκε στα χαρακτηριστικά της διαταραχής παιχνιδιών και ονομάστηκε MBCT-G. Ο καθηγητής Κάικεν, ερευνητής της MBCT που διευθύνει το Κέντρο Ενσυνειδητότητας της Οξφόρδης, συμμετείχε στη μελέτη ως συν-συγγραφέας.
Το πρόγραμμα βασίζεται σε δύο άξονες. Ο πρώτος είναι ο διαλογισμός ενσυνειδητότητας: όταν η παρόρμηση για παιχνίδι γίνεται έντονη, οι συμμετέχοντες μαθαίνουν να παρατηρούν τα συναισθήματα και τις σκέψεις τους από απόσταση. Ο δεύτερος είναι η γνωσιακή θεραπεία, που τους βοηθά να αλλάζουν τον τρόπο σκέψης τους, ώστε να αντιδρούν διαφορετικά αντί να παρασύρονται από την παρόρμηση. Δεν πρόκειται για προσπάθεια βίαιης καταστολής της παρόρμησης, αλλά για εξάσκηση στη δημιουργία ενός κενού ανάμεσα σε εκείνη και τον εαυτό μας.
Δεν έκαναν μόνο διαλογισμό· σχεδίασαν και τρόπους να βρίσκουν χαρά πέρα από τα παιχνίδια
Τα μαθήματα γίνονταν ομαδικά μία φορά την εβδομάδα, επί οκτώ εβδομάδες. Σύμφωνα με το αγγλόφωνο δελτίο Τύπου, κάθε εβδομάδα οι φοιτητές μάθαιναν τεχνικές κοινωνικών δεξιοτήτων και αυτοφροντίδας, παράλληλα με τον διαλογισμό ενσυνειδητότητας. Το πρόγραμμα περιλάμβανε επίσης τη διαδικασία να σχεδιάσουν μόνοι τους ευχάριστες δραστηριότητες ως εναλλακτικές των παιχνιδιών —όπως σωματική άσκηση, δραστηριότητες αναψυχής με άλλους ανθρώπους ή δημιουργικά χόμπι— και να τις δοκιμάσουν στην πράξη.
Έτσι, ο χρόνος που περνούσαν καθισμένοι παρατηρώντας την αναπνοή τους συνδυαζόταν στο ίδιο πρόγραμμα με καθημερινές δραστηριότητες που απαιτούσαν κίνηση. Για μια γενιά συνηθισμένη στα ερεθίσματα της οθόνης, το να καθίσει κανείς ήσυχα μπορεί να αποτελεί υψηλό εμπόδιο, αν η μόνη πρόταση είναι ο διαλογισμός. Όταν συνδυάζεται με πρακτικές που αφορούν το σώμα, τις σχέσεις και τα χόμπι, ο διαλογισμός γίνεται εργαλείο για την αλλαγή της καθημερινότητας.
Σύγκριναν 24 με 22 φοιτητές: έναν μήνα αργότερα, το στοιχείο που παρέμενε ήταν ο αυτοέλεγχος
Η ερευνητική ομάδα εφάρμοσε το MBCT-G σε 24 από τους 46 φοιτητές και όρισε τους υπόλοιπους 22 ως ομάδα σύγκρισης, χωρίς να συμμετέχουν σε κάποιο πρόγραμμα. Πριν και μετά το πρόγραμμα, καθώς και τέσσερις εβδομάδες μετά την ολοκλήρωσή του, μέτρησαν τα συμπτώματα διαταραχής παιχνιδιών, την παρορμητικότητα, την κατάθλιψη, το αντιλαμβανόμενο στρες, το άγχος και τον αυτοέλεγχο.
Σύμφωνα με την περίληψη της μελέτης, στην ομάδα που συμμετείχε στο πρόγραμμα μειώθηκαν περισσότερο από ό,τι στην ομάδα σύγκρισης τα συμπτώματα διαταραχής παιχνιδιών, το αντιλαμβανόμενο στρες και το περιστασιακό άγχος, ενώ ο αυτοέλεγχος ενισχύθηκε. Οι αλλαγές εξακολουθούσαν να παρατηρούνται και στην παρακολούθηση τέσσερις εβδομάδες αργότερα. Ωστόσο, η βελτίωση στο περιστασιακό άγχος δεν διατηρήθηκε έως τότε. Η περίληψη δεν αναφέρει ξεχωριστά αποτελέσματα για την παρορμητικότητα και την κατάθλιψη, που επίσης μετρήθηκαν.
Σε ανακοίνωση του Τμήματος, ο καθηγητής Γιουν δήλωσε ότι η μελέτη μπορεί να αποτελέσει μια τεκμηριωμένη ψυχολογική παρέμβαση που βοηθά τους φοιτητές να διακόψουν μόνοι τους τον φαύλο κύκλο, στον οποίο το ακαδημαϊκό στρες τούς οδηγεί να καταφεύγουν παρορμητικά στα παιχνίδια. Το αγγλόφωνο δελτίο Τύπου εξέφρασε επίσης την προσδοκία ότι το πρόγραμμα θα μπορούσε να διαδοθεί στα συμβουλευτικά κέντρα των πανεπιστημίων και στα κέντρα πρόληψης της υπερβολικής ενασχόλησης με παιχνίδια, καθώς η ομαδική του μορφή απαιτεί λιγότερο κλινικό προσωπικό.
Πιλοτική μελέτη με 46 άτομα: η ίδια η ερευνητική ομάδα τόνισε την ανάγκη για μεγαλύτερη επιβεβαίωση
Τα αποτελέσματα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ένα πρώτο βήμα που δείχνει προοπτικές. Ο αριθμός των συμμετεχόντων ήταν μικρός, μόλις 46, ενώ η ομάδα σύγκρισης δεν έκανε τίποτα. Καθώς οι συμμετέχοντες δεν συγκρίθηκαν με φοιτητές που έλαβαν μέρος σε κάποια άλλη ομαδική δραστηριότητα για τον ίδιο χρόνο, είναι δύσκολο να διαπιστωθεί αν οι αλλαγές οφείλονταν στην ενσυνειδητότητα ή στην εμπειρία της συμμετοχής σε μια ομάδα που έλαβε προσοχή. Η περίοδος παρακολούθησης ήταν επίσης σύντομη, μόλις τέσσερις εβδομάδες.
Η ερευνητική ομάδα ανέφερε επίσης στο συμπέρασμα της μελέτης ότι απαιτείται νέα επιβεβαίωση με περισσότερους συμμετέχοντες, ομάδα σύγκρισης που να κάνει διαφορετική δραστηριότητα και μεγαλύτερη περίοδο παρακολούθησης. Για τους φοιτητές που αντιμετωπίζουν υπερβολική ενασχόληση με παιχνίδια και τις οικογένειές τους, είναι προτιμότερο να δουν τη μελέτη όχι ως οριστική θεραπευτική λύση, αλλά ως έναν πιθανό δρόμο που μπορούν να δοκιμάσουν παράλληλα με την επαγγελματική συμβουλευτική.
Διαλογισμός σε μια γενιά υπερπληροφόρησης: το ερώτημα που έθεσε κορεατική μελέτη σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενέταξε τη διαταραχή χρήσης παιχνιδιών στη Διεθνή Ταξινόμηση Νοσημάτων το 2019. Σε μια εποχή που οι οθόνες στις παλάμες μας προσφέρουν αδιάκοπα ερεθίσματα, η ικανότητα να κρατάμε απόσταση από τις παρορμήσεις δεν αφορά μόνο κάποιους φοιτητές που παίζουν πολύ. Για τους περισσότερους σύγχρονους ανθρώπους είναι οικεία η εμπειρία να κινείται πρώτα το χέρι κάθε φορά που χτυπά μια ειδοποίηση.
Η μελέτη αποτελεί παράδειγμα έρευνας σε φοιτητές στην Κορέα, την οποία σχεδίασαν Κορεάτες ερευνητές σε συνεργασία με ερευνητή της Οξφόρδης, ενός από τα σημαντικά κέντρα μελέτης της ενσυνειδητότητας, και δημοσίευσαν σε διεθνές επιστημονικό περιοδικό. Υλοποιήθηκε με τη στήριξη του προγράμματος ανάπτυξης τεχνολογιών ψηφιακής θεραπείας βασισμένων σε παιχνίδια του Υπουργείου Πολιτισμού, Αθλητισμού και Τουρισμού και του Οργανισμού Περιεχομένου της Κορέας. Αξίζει να την παρακολουθήσουμε, καθώς η Κορέα συγκεντρώνει στοιχεία για το κατά πόσο ο διαλογισμός μπορεί να περάσει από τους βουδιστικούς ναούς και τα κέντρα άσκησης στα συμβουλευτικά κέντρα των πανεπιστημίων και στους χώρους πρόληψης της ψηφιακής υπερβολής.
Ίσως να μείνει περισσότερο η προτροπή «παρατήρησε τι αναδύεται τώρα μέσα σου» από το «σταμάτα να παίζεις». Αν ο καθιστός διαλογισμός σάς είναι ξένος, μπορείτε να ξεκινήσετε με δραστηριότητες που κινητοποιούν το σώμα, όπως το περπάτημα και η άσκηση, ή με δραστηριότητες μαζί με άλλους ανθρώπους. Η εξάσκηση στο να σταματά κανείς για μια στιγμή μπροστά στην παρόρμηση, με τον τρόπο που του ταιριάζει, είναι το σημείο εκκίνησης που προτείνει αυτή η μελέτη.
Επικοινωνία για το άρθρο: fare3041@naver.com